မတ်လ ၁၉၊ ၂၀၂၅။ သောင်ရင်းသတင်းလွှာ
အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် ၁ သန်းကျော်ရှိသည့် တောင်အာရှနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင် ခိုးဝင်မှု၊ ဖြိုခွင်းမှုများ၊ အကြမ်းဖက် လှုပ်ရှားမှုများနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လုံခြုံရေး အရာရှိများက ရိုဟင်ဂျာ သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဆီးလိုက်ကြောင်း AP သတင်းကမတ်လ ၁၉ ရက်တွင်ဖော်ပြသည်။ မြို့တော် ဒါကာအနီး Narayanganj ခရိုင်တွင် မတ်လ ၁၈ရက်နေ့က ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုတွင် Arakan Rohingya Salvation Army မှ ဦးစီးချုပ်အဖြစ် လူသိများသော Ataullah Abu Ammar Jununအား ဖမ်းစီးခဲ့ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။
မက္ကာတွင် ကြီးပြင်းလာပြီး ပါကစ္စတန်နွယ်ဖွား ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး Jununi က မြန်မာနိုင်ငံက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ စစ်အစိုးရကို ခုခံတိုက်ခိုက်တဲ့ စစ်ပွဲလို့ ဖော်ပြတဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံက အရာရှိများကို တိုက်ခိုက်သည့် အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်နေသည်။ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ARSA အဖွဲ့ဝင်များသည် ပစ်မှတ်ထားသတ်ဖြတ်မှု၊ ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ တရားမဝင်မူးယစ်ဆေးဝါးများ၊ လူမှောင်ခိုမှုနှင့် အခြားပြင်းထန်သောရာဇ၀တ်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ထောက်လှမ်းရေးက ပြောကြားခဲ့သည်။ စခန်းများထိန်းချုပ်မှုတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်များမှုကြောင့် ရာနှင့်ချီသော ရိုဟင်ဂျာများ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
Narayanganj နှင့် Mymensingh ခရိုင်များတွင် သီးခြားစီးနင်းမှုတွင် ကလေးငယ်လေးဦးနှင့်အမျိုးသမီးလေးဦး အပါအဝင် အခြားအဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကိုလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲတပ်ဖွဲ့ကဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်းDaily Star က ဖော်ပြခဲ့သည်။ Narayanganj ရှိ Siddhirganj မှ အကြီးတန်းရဲအရာရှိ Shahinur Alam က တာဝန်ရှိသူများက ငွေသားများ၊ ဓားတစ်ချောင်း၊ သံမဏိကြိုးတစ်ချောင်းနှင့် လက်ပတ်နာရီလေးလုံးကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့နှောင်းပိုင်းတွင် တရားသူကြီးတစ်ဦးမှ ရဲများကို Jununi နှင့် အခြားခြောက်ဦးကို စစ်ဆေးမေးမြန်းရန်အတွက်ချုပ်နှောင်ထားရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
အခြား လေးဦးကိုလည်း အကျဉ်းထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ Jununi က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို မည်ကဲ့သို့ရောက်လာပြီး နိုင်ငံထဲတွင် ဘယ်လိုနေထိုင်ခဲ့သည်ဆိုသည့် အသေးစိတ် အချက်အလက်များကိုရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါ၊ International Crisis Group ၏အဆိုအရ ARSA ကို ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားတွင်နေထိုင်သော ပြည်ပရောက် ရိုဟင်ဂျာများက ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး Jununi နှင့် ရိုဟင်ဂျာ ၂၀ ခန့်က ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ ကော်မတီကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
Jununi နှင့် အခြားသူများသည် ပါကစ္စတန်နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်တို့တွင် စစ်သွေးကြွများ၏ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့သည့် အရိပ်အယောင်များရှိကြောင်း ICG မှ ပြောကြားခဲ့သည်။ ရိုဟင်ဂျာအများစုနေထိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဆက်ဆက်သည် ရိုဟင်ဂျာများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးနှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး အများစုမှာ ရိုဟင်ဂျာများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်လာခဲ့ကြသော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် မြန်မာအစိုးရက ၎င်း၏ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အကြမ်းဖက်ရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်စဉ် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာသူ ၇၀၀၀၀၀ ကျော်အပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်ပေါင်း ၁ သန်းကျော်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ခိုလှုံပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံတွင်း ဒါဇင်နှင့်ချီသည့် စခန်းများတွင် နှစ်စဉ် ကလေးအသစ် ထောင်နှင့်ချီ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မနှစ်က နောက်ထပ် ၇၀,၀၀၀ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ကရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးနီးပါးကို သိမ်းပိုက်ပြီးတဲ့နောက်၌ မြန်မာနိုင်ငံကအခြေအနေ မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေသည်။