ဧပြီလ ၄၊ ၂၀၂၅။ သောင်ရင်းသတင်းလွှာ
မြန်မာစစ်တပ် အာဏာလုစစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ ဒေသတွင်း ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ဧပြီ ၃ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့သည့် ငလျင်ဒဏ်မှ ပြန်လည်သက်သာလာချိန်တွင် ရှားရှားပါးပါး နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်တစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဖြုတ်ချပြီး နောက်ဆက်တွဲ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် အနောက်နိုင်ငံတော်တော်များများက ရှောင်ဖယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး အတိုက်အခံများကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နှင်းခြင်းမှ စတင်ကာ ဒေသတွင်း အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးများတွင် ပါဝင်ခွင့် မပြုခဲ့ပေ။ ၎င်းသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် သုံးရက်ကြာကျင်းပသည့် နိုင်ငံများ၏ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွက် ဘန်ကောက်သို့ လာရောက်လည်ပတ်သည့် ဒေသဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်အများအပြားထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အင်ဒိုနီးရှားတွင်ဒေသဆိုင်ရာအစည်းအဝေးသို့ သူတက်ရောက်ပြီးကတည်းက တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် ရုရှား မဟာမိတ်ဘယ်လာရုဇ်က၎င်း အစိုးရ၏ အဓိကထောက်ခံသူများ
မဟုတ်သော တခြားနိုင်ငံသို့ မင်းအောင်လှိုင်၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုင်းအလုပ်သမားဝန်ကြီး Phiphat Ratchakitprakarnကသူ လေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ကြိုဆိုခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘူတန်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါနှင့် သီရိလင်္ကာတို့ ပါဝင်သော ကဏ္ဍစုံနည်းပညာနှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု BIMSTEC အဖွဲ့ဝင် ခုနစ်နိုင်ငံပါဝင်သည့် Bengal Bay of Bengal Initiative (သို့) BIMSTEC ခေါင်းဆောင်များအတွက် တရားဝင် ညစာစားပွဲသို့ သူတက်ရောက်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ပြီးခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်က လှုပ်ခတ်ခဲ့သော မြေငလျင်ကြောင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အပျက်အစီးများအတွင်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို ရှာဖွေနေဆဲအချိန်တွင် အစည်းအဝေး ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ရစ်ခ်ျတာစကေး ၇.၇ ရှိသော ငလျင်သည် ထောင်နှင့်ချီသော အဆောက်အဦများ၊ တံတားများ ပြိုကျပြီး လမ်းများ ပိတ်ဆို့သွားခဲ့သည်။ ဧပြီ ၃ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၃,၀၈၅ ဦးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၄,၇၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိကာ ၃၀၀ ကျော် ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဆိုးရွားနေပြီဖြစ်သော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။ လူပေါင်း ၃ သန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရပြီး သန်း ၂၀ နီးပါး လိုအပ်နေသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက ပြောသည်။ BIMSTEC အဖွဲ့ဝင်များသည် ဧပြီ ၄ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးအဆင့် အစည်းအဝေးများအတွင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောသည်။
ထိုအချိန်က ၀န်ကြီးချုပ် Srettha Thavisin ရာထူးမှ ရုတ်တရက် ဖယ်ရှားခံရပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစည်းအဝေးကို ပြီးခဲ့သည့်နှစ်မှ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် လူ ၂၂ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး အများစုမှာ ဆောက်လုပ်ဆဲ အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံ ပြိုကျမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခရီးစဉ်သည် ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်များထံမှ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမတ်နေရာရယူရန် တားမြစ်ခံထားရသော ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ဖွဲ့စည်းထားသည့် NUG က ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် မင်းအောင်လှိုင် ပါဝင်ခြင်းအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအားကိုယ်စားပြုရန် တရားဝင်မှု မရှိဟုပြောသည်။
NUG က BIMSTEC အနေဖြင့် “ထိပ်သီးအစည်းအဝေးနှင့် ဆက်စပ်အစည်းအဝေးများတွင် စစ်အာဏာရှင်များ၏ ပါဝင်မှုကို ချက်ချင်းရုပ်သိမ်းရန်” တိုက်တွန်းထားသည်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူအဖွဲ့ Justice for Myanmar က မင်းအောင်လှိုင်ကို အစည်းအဝေးတက်ရန်ဖိတ်ကြားချက်သည် လေးနှစ်ကျော်ကြာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်သူများ ခုခံသောစစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တရားဝင်စေခိုင်မာအားကောင်းစေပြီး BIMSTEC ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကိုညှိုးနွမ်းစေသည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ အဆိုပါ ဖိတ်ကြားမှုသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုသည်ကိုထိုင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမတ်လ ၃ရက်နေ့တွင် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
“ပဋိဉာဉ်မှာ ဖော်ပြထားတာကို လိုက်နာပြီး BIMSTEC ခေါင်းဆောင်အားလုံးကို ဖိတ်ကြားဖို့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ တာဝန်ရှိတယ်လို့ ပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားတာကို လိုက်နာခြင်းမရှိရင် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားမယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်”ဟု ဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Nikorndej Balankura က ပြောသည်။ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်သည့် အခြားခေါင်းဆောင်များထဲတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရ၏ အကြံပေးအရာရှိချုပ် Muhammad Yunus နှင့် အိန္ဒိယ ၀န်ကြီးချုပ် Modi တို့ ပါဝင်သည်။