စိမ်းမောင်

ဇန်နဝါရီ ၄၊ ၂၀၂၆။ သောင်ရင်းသတင်းလွှာ ပြည်တွင်းအင်အားကိုတည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊နိုင်ငံတစ်ကာအစီအစဉ်ကို ပုံဖော်ချမှတ်နိုင်မှသာ စိန်ခေါ်မှု့များကိုဖြေရှင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်"ဟုဆိုထားရာ အမေရိကန်မိတ်ဂရိပ်အဂိမ်းပင်ဖြစ်သည်။စာတန်းပါအသေးစိတ်လုပ်ငန်းစဉ်များသည် ယခုထရန့်လုပ်ဆောင်နေသည်များနှင့်သဘောသဘာဝအတူတူပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့်အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့်ပက်သက်၍ အိုဘားမားပေါ်လစီမှာ"လိုအပ်လျင် အများသဘောမလို၊တစ်နိုင်ငံတည်း ဆုံးဖြတ်ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိ့သည်"ဆိုသည့်အတွက်လိုအပ်လျင် တစ်ကိုယ်တော်ကြိတ် အင်အားသုံးရန်ဝန်မလေးဆိုသည့်သဘောဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်သမ္မတ ကလင်တန်၏ဝါဒမှာလည်း"ဖြစ်နိုင်သမျှအများနှင့်လက်တွဲဆောင်ရွက်မည်၊လိုအပ်လျင်တစ်ဦးတည်းလုပ်မည်"(together when possible, alone when necessary) ပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏ ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်ကိုလိုက်နာရန်မလိုအပ်သည့် "လိုအပ်လျှင်တစ်ကိုယ်ကြိတ်ဝါဒကျင့်သုံးမှု့ပေါ်လစီ"ကို အမေရိကန်တစ်နိုင်ငံတည်းသာမက ရုရှားကဲ့သို့ အခြားစူပါပါဝါနိုင်ငံများကလည်း လက်တွေ့ကျင့်သုံးလာကြသည်မှာ လက်တွေ့ပင်ဖြစ်နေသည်။ယခုသမ္မတထရန့်လက်ထက်တွင်လည်း လက်တွေ့ကျင့်သုံးနေရာ ယခု ဗင်နီဇွဲလား ကိစ္စမှာ လတ်တလောဖြစ်စဉ်ပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးပညာရှင် ရေတပ်ပဲ့သူကြီး မဟန်းမှ သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းကို တူးမြောင်းဖောက်ဆက်သွယ်ရန်ကြိုတင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။အလယ်ဗဟိုအမေရိကတိုက်ရှိ့ပနားမားဒေသအား ကိုလံဘီယာနိုင်ငံမှခွဲထွက်ရေးကို အမေရိကန်မှ ကူညီခဲ့ပြီး ပနားမားနိုင်ငံသစ်ကို ထူထောင်စေခဲ့သည်။ထို့နောက် အမေရိကန်မှ ပနားမားတူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ပနားမားတွင် လက်ဝဲဝါဒီ ဒုဗိုလ်မှုးကြီး တိုရီဂျိုးက အာဏာသိမ်းပြီး ပနားမားတူးမြောင်းကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းရန်နှင့်အမေရိကန်တောတွင်းတိုက်ခိုက်ရေးကျောင်းကိုပိတ်သိမ်းရန်အားထုတ်လာသည်။ဤတွင် အ‌မေရိကန် CIA သတင်းပေးဖြစ်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနော်ရီရေးဂါးအားအာဏာသိမ်းစေခဲ့သည်။တိုရီဂျိုးမှာလည်း လေယဉ်ပျက်ကျကာ သေဆုံးခဲ့သည်။ နော်ရီရေးဂါးသည် အမေရိကန် CIAနှင့်DEA အတွက်ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ပေးနေသော်လည်း စစ်အေးတိုက်ပွဲအပြီးတွင် နော်ရီရေးဂါးကို ဖယ်ရှားရန်ဖိ့အားပေးလာသည်။ ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတကို ဘာ့ကြောင့် အရှင်ဖမ်းတာလည်းနှင့်(Monroe Doctrine)" မွန်ရိုးအခြေခံမူ" ----------------------------------------------------- "ကမ္ဘာသစ်ခေါ် အမေရိကတိုက်များပေါ်ရှိ နိုင်ငံများအရေးအခင်းတွင် ဥရောပနိုင်ငံများစွတ်ဖက်ခွင့်မရှိ့"ဟု ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သမ္မတမွန်ရိုးက အတိအလင်းကြေငြာလိုက်သည်။ (Monroe Doctrine)" မွန်ရိုးအခြေခံမူ"ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ဥရောပနပိုလီယံစစ်ပွဲများကာလတွင် စပိန်၊ပေါ်တူဂီစသဖြင့်နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏လက်တင်အမေရိက ကိုလိုနီနယ်များကို လက်လွတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြသည်။နပိုလီယံစစ်ပွဲများပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် စပိန်သည် ၎င်းဆုံးရှုံးထားသော လက်တင်အမေရိက ကိုလိုနီနယ်များကို ပြန်လည်ရယူလိုသော်လည်း ဗြိတိန်ကကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးသက်တမ်းနုသေးသော…